วานเรศบวรอาสน์

วานเรศบวรอาสน์ หรือพระที่นั่งกง คือพระราชอาสน์หรือที่นั่งขนาดเล็ก ใช้ได้ทั้งเป็นพระราชบัลลังก์และพระราชยาน ตั้งชื่อตามราวพาดพระกร ซึ่งโค้งเป็นวงเหมือนกงรถโอบด้านหลังไว้ติดกับกระดานพิง

วานเรศบวรอาสน์องค์นี้ สร้างจำลองแบบจากพระที่นั่งกงไม้แกะสลักลงรักปิดทอง ที่สร้างขึ้นในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช หลักฐานทางประวัติศาสตร์ปรากฏว่าเคยใช้เป็นพระที่นั่งทรงบนเรือคราวเสด็จพระราชดำเนินทางชลมารค และใช้เป็นพระราชยานในพระราชพิธีบรมราชาภิเษกของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวในเวลาต่อมา

โครงสร้างเป็นเหล็ก คร่ำทองทั้งองค์ ความพิเศษคือ องค์พระที่นั่งเป็นสี่เหลี่ยมย่อมุมไม้สิบสองลดชั้นถึงฐานที่ประทับ มีฐานสองชั้น ชั้นล่างเป็นฐานสิงห์ ชั้นบนเป็นหน้ากระดานบัวบนประดับรูปพญาลิงรอบท้องไม้ แทนความหมายของปีวอก ซึ่งเป็นพระนักษัตรประจำปีพระราชสมภพของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ส่วนกระดานปากฐานส่วนบนประดับกระจังปฎิญาณทั้งสามด้าน ด้านหลังมีกระดานพิงประกอบกับราวกงมีก้านบัวรับ ลวดลายงานคร่ำทองเป็นลายไทยที่ออกแบบผูกลายขึ้นมาใหม่และยังใช้เทคนิคตกแต่งปีกแมลงทับด้วย

โดยการตกแต่งด้วยรูปสลักพญาลิงนั้นมีมาแต่โบราณ หลักฐานที่พบคือ ที่ฐานพระพุทธรูปพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก และฐานพระพุทธรูปพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ที่วัดพระศรีรัตนศาสดาราม พระบรมมหาราชวัง

วาระจัดทำ เนื่องในโอกาสมหามงคลที่พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงเจริญ พระชนมพรรษา 7 รอบ 5 ธันวาคม 2554 สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงเจริญพระชนมพรรษา 80 พรรษา 12 สิงหาคม 2555 และพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงเจริญพระชนมพรรษา 5 รอบ 28 กรกฎาคม 2555

ขนาด กว้าง 1.05 เมตร ยาว 1.53 เมตร สูง 65 เซนติเมตร (ยังไม่รวมกงและพนักพิง)
จำนวนช่างฝีมือ 80 คน
ระยะเวลาจัดทำ 1 ปี 4 เดือน 9 วัน