สัปคับถมทอง

สัปคับ คือที่ประทับบนหลังช้างของพระมหากษัตริย์ ใช้ในการเดินทางทางบก หรือในกระบวนพยุหยาตราทางสถลมารค จำลองแบบมาจากพระที่นั่งจำลองทอง ซึ่งตั้งอยู่ ณ ท้องพระโรงหน้าพระที่นั่งจักรีมหาปราสาท

โครงสร้างของผลงานชิ้นนี้ทำขึ้นจากเงิน มีการสลักทองคำประดับเพชรหุ้มอยู่ตามกาบและกระจังซึ่งเป็นลายไทยที่มักใช้ประดับอยู่ตามขอบของสิ่งของ โดยในผลงานชิ้นนี้ กระจังตกแต่งอยู่บน ‘ลวดหน้ากระดาน’ ซึ่งเป็นส่วนประกอบของฐานในงานสถาปัตยกรรมไทย อีกทั้งยังสลักเป็นลายกระจังปฏิญาณอยู่รายรอบนอกพนักถมทอง โดยสัปคับถมทองชิ้นนี้ผูกเป็นลายใบและดอกเทศ พื้นเป็นเส้นทอง สานเป็นลายดอกลอยแบบโบราณ อีกหนึ่งรูปสลักที่เห็นได้ชัดคือ บริเวณเท้า (ส่วนขา) ที่อยู่ติดกับลวดหน้ากระดานนั้น สลักเป็นรูปกระบี่เหินเคล้าลายเทศ ซึ่งก็คือรูปลิงเหินเวหาและมีลายดอกไม้อยู่รายล้อม ตอนปลายเท้าของผลงานสลักทองรูปหน้าเหรา ซึ่งเป็นสัตว์ในนิยาย ลักษณะเป็นครึ่งนาค ครึ่งมังกร

โดยสัปคับถมทองนี้มีความสัมพันธ์กับสัปคับจำหลักไม้และสัปคับคร่ำ คือ ช่างสถาบันสิริกิติ์ใช้แบบจำลองเดียวกัน รูปทรงเหมือนกัน แต่ต่างเทคนิคกัน สัปคับหลังนี้ใช้เทคนิคถมทองเป็นหลัก ส่วนสัปคับอีกสองหลังจะใช้เทคนิคแกะสลักไม้และเทคนิคคร่ำทองตามลำดับ ซึ่งหากเปรียบเทียบกับสัปคับคร่ำที่แม้จะใช้ทองคำเป็นวัตถุดิบหลักเหมือนกัน แต่สัปคับคร่ำนั้นมีโครงเป็นเหล็ก และสีจากเส้นทองคำที่ฝังลงไปในเหล็กด้วยเทคนิคคร่ำนั้น ให้สีสันที่ด้านกว่าเทคนิคถมทอง

วาระจัดทำ เนื่องในโอกาสสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงเจริญพระชนมพรรษาครบ 6 รอบ เมื่อวันที่ 12 สิงหาคม พ.ศ.2547

ขนาด กว้าง 82 เซนติเมตร ยาว 1.44 เมตร สูง 75 เซนติเมตร
จำนวนช่างฝีมือ 91 คน
ระยะเวลาจัดทำ 1 ปี 6 เดือน